LÁ THƯ CUỐI NĂM CỦA EM

Năm học này em ở trường nội trú. Có nhiều điều mới mẻ, thú vị. Và em lúc nào cũng nhớ về nhà. Nhớ để biết ơn.

1. Vào trường, em được học cách để sống chung với các bạn khác. Em cũng vụng về, cũng làm sai làm hỏng nhiều lần, cũng vẫn ẩu, chưa gọn gàng, chưa ngăn nắp. Nhưng em biết ơn Bố vì khi em ở nhà, Bố luôn dặn em phải quay lại nhìn công việc mình vừa làm, xem có gì cần dọn dẹp không. Đôi lần em hơi khó chịu khi Bố cứ nhắc mãi về việc để đôi dép cho ngay ngắn, rồi vắt cái khăn mặt cũng phải hai mép trùng khít với nhau. Nhưng bây giờ, em mới thấy điều đó cần thiết đến nhường nào. Và em cố gắng sửa mình, theo từng lời Bố dặn.

2. Trường là nơi em cảm nhận rõ ràng về sự học hỏi. Em thấy mình có thể học hỏi từ mọi người ở bất kì lĩnh vực nào. Trong trường, không có môn học nào được gọi là môn “chính”. Tất cả đều có ý nghĩa như nhau trong sự khai mở tinh thần của học trò. Và thầy cô luôn bằng cách này hay cách khác giúp học trò thấy yêu vẻ đẹp của cuộc sống. Khi ấy, em biết ơn Bố. Khi em còn ở nhà, Bố không hỏi em về những kiến thức trong sách. Bố cho em đi nhiều nơi, cho em rời xa sách giáo khoa để ngắm chiều xuống, nắng lên, ngắm những phận người soi bóng qua những giọt mồ hôi mặn...

3. Những ngày chủ nhật, em được chơi nhạc trong nhà thờ. Đôi lần, những lúc nhớ nhà, em mang violon chơi những bản nhạc mình thích. Cảm giác tâm hồn thật nhẹ nhàng. Khi ấy em biết ơn Bố vì Bố luôn khuyến khích cho em học nhạc. Em nhớ mãi những ngày mùa đông lạnh, những buổi mưa giăng kín trời, Bố vẫn dẫn em đi lùng mua đàn, thay dây đàn, tìm thầy dạy nhạc để mong em có thể chơi tốt một loại nhạc cụ nào đó.

4. Đợt thi vừa rồi, em mới cảm nhận rõ hai chữ “áp lực”. Khối lượng bài nhiều khủng khiếp nhưng Trường vẫn giữ nguyên quy định, chỉ cho học đến 10h15 là đi ngủ. Câu nói nghe thấy nhiều nhất từ các bạn trong các khu nội trú mỗi khi thu máy là: Cho em xin thêm mấy phút để làm bài. Khi ấy, em biết ơn Bố vì lúc em ở nhà, dù có nhiều bài cỡ nào, Bố cũng chỉ cho học đến 9h30. Em đã rèn luyện được việc “tăng tốc” trong học hành, để đến sang đây mọi thứ vẫn “êm ro”.

5. Trường chỉ học đến 3h chiều, thời gian còn lại là dành cho các môn thể thao. Tinh thần “những công dân khỏe mạnh là tài sản lớn nhất của bất kì quốc gia nào” thấm đẫm trong trường học, khiến các môn học về thể lực luôn được đề cao. Em tham gia chơi golf, học bóng bàn, thi chạy, thi bơi... tất cả đều thử thách với giới hạn của bản thân. Và em biết ơn Bố, Bố luôn đồng ý cho em chơi những môn thể thao, kể cả mạo hiểm. Những trận bóng “nảy lửa” giữa em và Bố là khởi đầu cho niềm yêu thích thể thao trong em.

6. Trong trường học, mọi học sinh phải tự suy nghĩ, tính toán về các quyết định liên quan đến cuộc sống của mình: Học thế nào, chơi môn gì, chi tiêu ra sao, kết bạn với ai.... tất cả đều phụ thuộc vào việc mình chấp nhận hay từ chối. Khi ấy, em biết ơn Bố. Bố đã luôn dạy em rằng, “nói không cũng là một năng lực”. Chính điều đó khiến em biết tự cân bằng, biết điều chỉnh cho mình cảm thấy nhẹ nhõm.

7. Không phải mọi điều lúc nào cũng dễ dàng. Không phải cứ học ở một trường tốt là mọi thứ sẽ “trải thảm”, có rất nhiều khó khăn thử thách đến với những du học sinh. Khi gặp khó khăn, em nhớ đến những câu thơ Bố thường đọc cho em nghe: Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng/ Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành/ Nỗi buồn đánh thức hy vọng. Chính nghịch cảnh là thầy dạy ta. Và em vững lòng vượt qua khó khăn.

8. Chưa bao giờ em đọc sách nhiều như thời điểm này. Mỗi ngày, trước khi đi ngủ, em tự đặt ra mục tiêu đọc 50 trang sách. Thư viện trường em với ba tầng sách cao chạm đến trần nhà nhưng em đã đọc hầu hết các cuốn sách trong đó vì có nhiều quyển em đã đọc từ trước. Em còn mua sách trên Amazon hàng tuần. Có lẽ vì thế mà các bài thi viết luận, thầy cô luôn dành cho em những lời khen nhiệt thành. Khi ấy, em nhớ đến dáng ngồi của Bố bên ngọn đèn đọc sách hàng đêm. Và em cũng biết ơn.

9. Trường học là nơi mọi người được nói lên ý kiến của mình. Tất cả đều được tôn trọng. Không ai tự khoác cho mình cái áo của sự ngạo mạn. Trong tranh luận, tất cả ngang bằng nhau. Và em thấy thật hạnh phúc với không khí đó. Và em cũng thật biết ơn Bố. Bố luôn nói rằng, tự tin đi con, đừng như Bố, mỗi khi phát biểu lại toát cả mồ hôi tay, Bố thấy thiệt thòi. Em cố gắng để làm được những điều Bố mong muốn.

Cứ thế, một ngôi trường em yêu thích bởi trước hết, nó giúp em, bằng một cách rất hữu hình, nhớ và biết ơn Bố của mình.

Mẹ ơi, khi đọc đến đây, mẹ có tự hỏi vì sao em không nhắc đến Mẹ không?

Vì đơn giản, em dành cho Mẹ một vị trí vô cùng đặc biệt. Và đơn giản hơn nữa, mẹ chính là người “làm nên” hai người đàn ông trong gia đình.

Bằng sự nhẫn nại, dịu dàng, Mẹ đã mang Bố về với gia đình. Để Bố, mỗi khi đi làm về, chỉ mong muốn ngay lập tức trở về nhà.

Bằng sự hiểu biết, bao dung, Mẹ đã dạy em về sự biết ơn. Như thấy bình minh là vui vì ngày mới bắt đầu. Thấy hoàng hôn là biết yêu ngày đã qua. Mẹ luôn cạnh em trong từng ngày, từng ngày dù em xa hay em gần để truyền cảm hứng, để em không chấp nhận sự “tạm được”, “tạm ổn” khi mà em có thể “phát triển” một cách “say mê, nhân hậu, hài hước và phong cách” như nhân vật trong câu chuyện mẹ và em đã từng đọc. Em luôn ghi nhớ những điều đó.

Mẹ ơi, ở Việt Nam, chắc giờ này mọi người đang náo nức đón Tết.

Tết là chặng nghỉ cho mọi người ngoái lại và đi tới.

Em ngoái lại bằng lòng biết ơn.

Và em đi tới bằng nhịp điệu của tình yêu, đầy ắp trong trái tim.

Vậy nên, Bố mẹ an lòng.

Bố mẹ nhé!

-Nhật Nam-

Nguyên tắc dạy con của bố

1. Dạy con học là trách nhiệm của thầy cô, không phải của bố mẹ

2. Điểm số không quan trọng, quan trọng là con đã cố gắng hết sức

3. Không học thêm. Nếu vì thế mà con bị điểm kém thì đó là vấn đề mà bố sẽ trao đổi với thầy, cô giáo

4. Những tháng hè là thời gian của riêng con

5. Môn học bắt buộc là ngoại ngữ, vì đây là cánh cửa mở ra thế giới

6. Việc học không nhất thiết chỉ ở nhà trường, cuộc sống có rất nhiều bài học bổ ích dành cho con

7. Nghệ thuật và thể thao không phải là công việc của con sau này nhưng nên học để biết, giúp cuộc sống bớt căng thẳng

8. Con trai cũng phải biết làm việc nhà, con gái cũng có thể đá bóng, đánh bi-a

9. Lựa chọn công việc nào cũng được, nhưng phải có trách nhiệm và thái độ tốt với công việc

10. Học không bao giờ là thừa, kiến thức thu được quan trọng hơn bằng cấp

11. Dạy con cần phải có kiến thức, không phải bằng kinh nghiệm, thói quen. Kiến thức phải tìm kiếm, nghiên cứu trước để áp dụng khi cần thiết, không thể bị động được.

12. Pháp luật như hơi thở, bao trùm hầu hết mọi vấn đề của cuộc sống, con cần chủ động tìm hiểu, nghiên cứu, sẽ giúp con tiết kiệm chi phí (thời gian, công sức, tiền bạc) rất nhiều.

13. Đừng nghe thông tin 1 chiều, cần nghe đa chiều trước khi đưa ra lựa chọn, quyết định.

14. Phân phối thời gian phù hợp giữa công việc, gia đình và nhu cầu cá nhân. Trong 24h, dùng 7h cho việc ngủ, 10h cho công việc, 5h cho gia đình và 2h cho nhu cầu cá nhân (học hành, sở thích, thể thao, văn nghệ, tụ tập bạn bè...).

15. Tranh thủ đi mọi nơi, bất cứ khi nào có cơ hội. Đi để quan sát, suy ngẫm, so sánh và quyết định.

16. Sức khỏe là quan trọng, không có sức khỏe chả nói cái gì hay được, cần siêng năng tập luyện, ăn uống điều độ, hạn chế thuốc lá, rượu mạnh....

17. Đọc sách thật nhiều, bất cứ thể loại nào (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, nghệ thuật,...), tất cả đều có ích, miễn là con thích đọc.

18. Mọi vấn đề của con (ăn, mặc, học hành, làm việc...), con phải cố gắng tự thực hiện, con sẽ trưởng thành, nếu có sai lầm, con sẽ có bài học quý giá.

19. Việc nhà là việc chung, không phụ thuộc giới tính, không phân biệt lớn nhỏ, không mặc định của riêng ai, con phải chủ động thực hiện nó.

20. Lập kế hoạch, chương trình cho hoạt động tập thể của gia đình theo tuần/tháng/quý/năm (ăn uống, học hành, thể thao, giải trí, du lịch, giao lưu,...), vì sao công việc có kế hoạch, học hành có kế hoạch, mà hoạt động của gia đình lại không có kế hoạch?

 -Nguyễn Thanh Hà-

Eight Entrepreneurial Skills You Should Teach Your Kids

NUÔI DƯỠNG NIỀM ĐAM MÊ CỦA TRẺ

10h tối. Hơi mệt nên mẹ định phá lệ đi ngủ sớm. Chưa kịp chuẩn bị thì đã thấy cửa lạch xạch rồi con trai lớn ào vào nhà cùng cơn gió lạnh.

- Mẹ ơi, mẹ có thích ăn caramen không?

- Con mua caramen đấy à?

- Không, con định làm caramen bây giờ. Mẹ đừng đi ngủ vội nhé. Để chờ ăn caramen đã.

Biết chắc là làm caramen thì không thể nhanh như thế được, nhưng con trai đang hào hứng như thế, không thể làm con nguội mất cảm hứng tập làm một món bánh mới được. Mẹ hưởng ứng nhiệt tình luôn:

- Ừ, con làm đi. Mẹ thích ăn caramen lắm. Con đã mua nguyên liệu chưa?

- Nguyên liệu đủ hết rồi mẹ ạ. Bây giờ chỉ việc làm thôi.

Mẹ bèn lôi một lô xích xông quần áo ra là để chuẩn bị cho tuần mới. Thỉnh thoảng lại ngó vào bếp xem tình hình làm caramen đến đâu.

Con trai xoay trần ra để quấy quấy, trộn trộn rồi chưng, rồi hấp. Cả nhà bắt đầu thơm lừng mùi đường được đun hơi cháy để thành caramen. Em bé đã chui vào chăn ngủ để sáng mai thi học kỳ I cũng phải thò đầu ra khỏi chăn để hỏi:

- Mẹ ơi, anh làm bánh gì mà thơm thế?

- Em ngủ đi. Anh làm bánh caramen, sáng mai con sẽ được ăn.

Mẹ là xong đống quần áo, ngồi chém gió trên facebook một lúc nữa cho đỡ buồn ngủ. Facebook được cái hay là đang buồn ngủ mà lướt fay một lúc là tỉnh như sáo sậu. Con trai lớn vẫn hì hụi trong bếp với xoong, với nồi.

Khoảng 12h30, ngó vào bếp thấy nồi hấp vẫn đang nghi ngút khói. Mẹ không hỏi nhưng con trai quay lại có vẻ ngại ngần:

- Mẹ ơi, không ngờ lâu thế. Chắc sáng mai mới ăn được mẹ ạ.

- Ừ, caramen chưng xong còn phải cho vào tủ lạnh thì ăn mới ngon con ạ.

- Vâng, phải cho vào tủ lạnh thì mới ăn được mẹ ạ. Thôi mẹ đi ngủ rồi sáng mai ăn vậy. Con cứ tưởng là nhanh cơ.

Mẹ đi ngủ để con trai tiếp tục loay hoay với món bánh. Vừa đi vừa tủm tỉm cười- tất nhiên là mẹ biết làm caramen đâu có nhanh, nhưng nếu lúc ấy mẹ gàn con là để đến mai, biết đâu ngày mai sự hào hứng của con với món bánh mới sẽ nguội đi, và con sẽ không còn muốn nhúc nhích chân tay để làm một món bánh mà người ta có thể dễ dàng mua ở bất kỳ hiệu bánh nào ngoài phố. Con có thể mất ngủ một vài giờ đêm nay, nhưng sáng mai con có thể ngủ bù thêm vài tiếng đồng hồ. Thỉnh thoảng phá lệ một chút cũng không sao.

Nhiều bạn có hỏi tôi làm cách nào để nuôi dưỡng niềm đam mê của trẻ. Bí quyết rất đơn giản thôi, không có gì là phức tạp. Đó là khi trẻ mong muốn thực hiện một công việc gì đó, cha mẹ hãy ủng hộ và tạo điều kiện cho con tiến hành công việc ngay lập tức hay trong thời gian sớm nhất có thể. Khi đó, sự hào hứng với công việc của trẻ đang ở cao độ, trẻ sẽ có quyết tâm để thực hiện công việc cũng như sẽ kiên trì với công việc đó đến cùng.

Có thể các cha mẹ sẽ lo ngại việc thức khuya làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ hay khó duy trì kỷ luật nếp sống của con cái. Theo tôi thì có thể gạt sự lo ngại đó sang một bên. Một hai đêm thức khuya có thể được bù bằng giấc ngủ dài những hôm sau đó. Tinh thần và ham muốn sáng tạo là thứ hiếm hoi và có giá trị hơn rất nhiều. Nếu con bạn ham mê làm điều gì đó, hãy khích lệ và tạo điều kiện cho con. Đừng dập tắt nó đi bằng kỷ luật quá cứng nhắc về lối sống.

Và điều này nên được tiến hành từ rất sớm, khi trẻ mới tập sử dụng đôi tay để khám phá thế giới xung quanh và tập làm việc nọ việc kia. Khi còn bé, trí tò mò của trẻ rất lớn và rất muốn được làm những việc mà trẻ thấy người lớn làm. Cha mẹ hãy mạnh dạn giúp trẻ tự thực hiện các công việc mà trẻ muốn làm, chỉ cần cha mẹ ở bên cạnh trong những lúc đó để khích lệ và động viên, cũng như để đảm bảo sự an toàn cho trẻ khi cần thiết.

Bắt đầu từ những việc nho nhỏ, lặt vặt lúc bé. Theo thời gian, trẻ sẽ tự tin rằng mình có thể tự làm được nhiều việc và càng thích khám phá, thực hiện những công việc mới.

Chúc các cha mẹ thành công trong việc nuôi dưỡng niềm đam mê của con mình.

Photo: Sản phẩm caramen do con trai lớn làm. Mẹ chưa kịp chụp ảnh thì bố và em bé sốt ruột đã lôi ra xắn ngay một góc rồi tấm tắc khen “Bánh anh làm ngon lắm mẹ ạ”

-Mai Phạm-